محمدعلی وزیری/از پندهایی که تاریخ به ما داده این است که هرگاه دشمن اراده سیطره بر ملت و کشوری داشته ابتدا هویت ملی؛ زبان؛ خط؛ فرهنگ؛ سنت؛ تاریخ و گنجینه های فرهنگی و ادبی آن قوم را هدف قرار می دهد.
هزار و اندی سال پیش وقتی تازیان و سرداران ترک خلفا؛ خاک ایران را تسخیر کردند در قدم اول قصد ایجاد تغییر هویت ملی؛ عوض کردن سنتها؛ ارزش‌ها آداب و رسوم و سبک زندگی ما را نمودند زبان و خط فارسی با پیشینه تمدنی ایران را نشانه رفتند هرچند مقاومت سرداران ایرانی شکست خورد اما مبارزه فرهمندان این خاک به فرجام نیک رسید.
خراسان بزرگ و سیستان ماندگار به دلیل دور بودن از مرکز حکمرانی خلفای اموی و ظهور ایران دوستان حکیم و سرداران غیور ایرانی به دژ مقاومت و مرکز احیای زبان فارسی علیرغم سیطره مبدل شد.
یکی از ادبا و حکمای ایرانی که با جان به پایدار ماندن این خاک معتقد بود و به میراث فرهنگی تاریخی و اسطوره ای نیاکانش آگاهی و دسترسی داشت دهقانی از اهالی توس به نام ابوالقاسم فردوسی بود. او از نظم کاخ بلند شاهنامه را افراشت تا ایران را زنده نگه دارد و خود از گزندباد و باران گذر زمانه محفوظ بماند.
شاهنامه معجزه ای بود که یزدان پاک برای حفظ ایران ماندگاری زبان و فرهنگ ملی ایرانیان بر قلم حکیم توس روان ساخت تا به ایرانیان زندگی دوباره ببخشد مانع محو زبان فارسی و فراموشی پیشینه ایرانیان شود.
فردوسی با یادآوری پیشینه؛ نام و رسم شاهان پهلوانان و اسطوره های ایرانی به روحیه افسرده و منجمد ایرانیان گرما و حیات دوباره بخشید جوانمردان و پهلوانان را برای اینکه ایران کنام ددمنشان ضد ایرانی نشود به میدان مبارزه فراخواند و علاوه بر آن مبانی حکمت و فلسفه ایرانی را زنده ساخت لذا لازم است دم به دم براین آتش افروخته دمید و اهمیت آن را یادآور شد. اهمیت شاهنامه را درمی توان در موارد زیر فهرست وار برشمرد گرچه حق او را نتوان ادا کرد:
۱-شاهنامه در حفظ و انتقال تاریخ و فرهنگ باستان به نسل های بعد نقشی مهم دارد.
۲-شاهنامه در قالب حماسه سروده شدزیرا حماسه داروی بیدار باش وآگاهی بخش ایرانیان بوده و هست بخصوص وقتی دشمنان؛ مرزهای فکری اعتقادی و جغرافیایی ایران را مورد تعرض قرار داده باشند. شاهنامه به لحاظ ادبی و از نظر فرم و ساختار بابه کارگیری تمثیل و توصیف های زیبا؛ جذابیتی اعجازگونه دارد.
۳- شاهنامه منبع و مآخذ ارزشمند در مطالعه تاریخ فرهنگ آداب سنن ارزشها و جامعه شناسی ایران باستان است.
۴ـ شاهنامه حسب حساسیت زمانی و مکانی نوع تجاوز و تعرض درطی قرون و اعصار مختلف نقش برجسته ای در حفظ هویت ملی و شکل گیری مفهوم ایران ایفا کرده است با جذابیت خالصانه و چسبندگی قوی خود؛ اقوام و فرهنگهای مختلف این سرزمین را زیر نام ایران متحد نموده تفرقه افکنان؛ تجزیه طلبان؛ خائنان و وطن فروشان را ناکام ساخته است.
۵ – تاثیری که شاهنامه بر انواع هنر از آفرینش در نظم و نثر فارسی تا ادبیات نمایشی؛ نقاشی و موسیقی داشته اثری عمیق بوده است چنانکه شاعران بزرگ پس از وی نظیر حضرات نظامی سعدی سنایی و مولوی با برگزیدن قالب مثنوی و کاربرد اوزان عروضی تحت تأثیر فردوسی بودن را بی پرده پوشی اعلام نموده اند و زبان به مدح او کتابش گشوده اند. لذا بی لکنت زبان می توان ادعا کرد عالیجناب فردوسی و اثرجاودانه اش -شاهنامه- بعنوان اثر بزرگ ادبی تاریخی تاثیر و برجستگی پرفروغی در روزگارخود و اعصار پس از خود دارند‌.
همچنین ماندگاری زبان فارسی؛ حفظ سنن ملی واحساس فخر به ایرانی بودن مرهون زحمات و اخلاص او برشماریم. علاوه برآن فردوسی و شاهنامه را می توان ملاک و معیار ایرانی یا ضدایرانی بودن هرفرد یا نحله فکری و سیاسی بدانیم زیرا از بدو آفرینش و عرضه شاهنامه؛ ایرانیان با عشق وافر بدان ابراز ارادت کردند و برعکس. ضد ایرانیان (انیران) با خشم و کینه بدان تاختند از سلطان محمودترک غز تا به اصطلاح ادبا و شاعران وروشنفکر معاصر و فیلسوفان مارکسیست کمونیست توده ای ضدغربی و شیدایان فرهنگ غرب از مفتیان دربارخلفای اموی و عباسی تا شبه دینداران تندرو و بعضی حوزوی های متأثر از آنان و تحریفات تاریخی که به جد و تا سرحد توان به فردوسی و شاهنامه تاخته اند.
خوشبختانه طی دودهه اخیر اهتمام برجسته ای از از طرف بزرگان و مدبران امور درون نظام و حاکمیت و هم ازسوی مخالفان نظام در معرفی و بزرگداشت عالیجناب فردوسی و کتاب سترگش- شاهنامه- فراخور حال خودعلیرغم همه مخالفت‌ها وسمپاشی ها صورت گرفته است.
احیای شورملی؛ احساس اجنبی ستیزی و دمیدن روحیه حماسه و پایداری یکی از جلوه هایی است که در سایه مجالس شاهنامه خوانی واز پرتوهای رنسانس فرهنگی بدانید که طی سالیان اخیر در ایران روی داده است. همچنین به تجربه عرض کنم چراغی را که ایزد برافروخته؛ هرکس بدان پف به قصد خاموشی کند ریشش سوخته است.